Vibe coding 2025'te yazılımcılar arasında hızla yayılan bir ifade oldu. Kimine göre kod bilmeyenlerin de uygulama çıkarmasını sağlayan bir dönemin adı, kimine göre bakımı imkansız kodun yeni bahanesi. Bu yazı vibe coding nedir, hangi işlerde zaman kazandırır ve hangi noktada risk yaratır sorularını gerçek bir projeden örneklerle ele alıyor.
Vibe coding nedir?
Vibe coding, geliştiricinin istediği yazılımı yapay zekaya doğal dille anlattığı ve kodu ona yazdırdığı bir geliştirme biçimidir. Geliştirici sonucu çalıştırıp bakar, beğenmediği yeri yine düz bir cümleyle söyler, yapay zeka düzeltir. Kodun kendisini okumak bu döngünün parçası olmaz.
Türkçede "sezgisel kodlama" çevirisine de rastlanıyor. Yazılımcılar İngilizce halini benimsediği için bu yazı da onu kullanıyor.
Vibe coding terimi nereden çıktı?
Terimi Şubat 2025'te Andrej Karpathy ortaya attı. OpenAI'ın kurucu ekibinde yer alan ve daha önce Tesla'da yapay zeka ekibini yöneten Karpathy, X'teki bir gönderisinde yeni bir kodlama alışkanlığını anlatıyordu. Kendini akışa bırakıyor, yapay zekanın önerdiği değişiklikleri okumadan kabul ediyor, bir hata çıktığında hata mesajını yorum eklemeden modele geri yapıştırıyordu. Yöntemi, hafta sonu yazıp sonra çöpe atacağı türden projeler için fena olmayan bir yol olarak tarif etmişti.
İfade kısa sürede yazılım dünyasının dışına taştı. Collins Dictionary, "vibe coding" ifadesini 2025'in yılın kelimesi seçti.
Vibe coding nasıl yapılır?
Araç ne olursa olsun döngü aynıdır:
- Geliştirici isteğini anlatır. Örneğin "Kullanıcının günlük su tüketimini girebildiği ve haftalık grafiğini görebildiği bir sayfa yap."
- Yapay zeka kodu yazar, gerekirse dosyaları oluşturur ve paketleri kurar.
- Sonucu tarayıcıda ya da terminalde çalıştırıp dener.
- Bozuk ya da beğenmediği bir yer varsa bunu yine doğal dille söyler. Hata mesajını olduğu gibi yapıştırmak da çoğu zaman yeter.
- İstediği noktaya gelene kadar 3. ve 4. adımı tekrarlar.
İlk isteğin ne kadar net olduğu sonucu doğrudan belirler. Örneğin "Güzel bir site yap" ile "Üç bölümlü, açık renkli, mobilde tek sütuna düşen bir tanıtım sayfası yap" arasındaki fark ilk denemede hemen görünür. İyi bir prompt yazmak ayrı bir yazının konusu.
Vibe coding hangi araçlarla yapılır?
Vibe coding araçlarını kabaca iki gruba ayırmak mümkün.
Tarayıcıda çalışan uygulama üreticileri
Lovable, Bolt, v0 ve Google AI Studio gibi araçlar, hiçbir şey kurmadan tarayıcıda yazışarak uygulama çıkarmayı sağlıyor. Bu araçlar önizlemeyi anında yanında gösterir, çoğu uygulamayı tek tıkla yayına da alır. Kod bilmeyen biri için en kolay başlangıç bunlardır.
Kod editörü ve terminal ajanları
Claude Code, Cursor ve Google Antigravity, bilgisayardaki proje klasöründe çalışır. Dosyaları okur ve değiştirir, komut çalıştırır, testleri koşturur. Kodu görmek de değiştirmek de geliştiricinin elinde olduğu için bu grubu daha çok yazılımcılar tercih ediyor.
Vibe coding nerede işe yarar?
Prototip ve fikir doğrulama
Bir fikrin çalışıp çalışmadığını görmek için artık günler harcamak gerekmiyor. Müşteriye ya da ekibe yeni bir fikir sunarken, bir öğleden sonrada hazırlanmış tıklanabilir bir prototip çoğu sunumdan daha ikna edici olur. Fikir tutmazsa kayıp birkaç saatte kalır.
Tek seferlik araçlar ve iç işler
Bir CSV dosyasını temizleyen betik, ekibin kullanacağı basit bir hesaplama sayfası ya da bir kez çalıştırıp silinecek bir veri dönüştürme aracı bu gruba girer. Bu tür işlerde beklenen tek şey doğru sonuç ve vibe coding en çok burada zaman kazandırıyor.
Yeni bir teknolojiyi denemek
Yeni bir kütüphane ya da dil denerken yapay zekanın ürettiği çalışan bir örnekten yola çıkmak, boş bir dosyadan başlamaktan çok daha hızlıdır. Örneği çalıştırdıktan sonra kodu açıp okuyan, yeni teknolojiyi de daha hızlı öğrenir. Kodu okumadan geçenin elinde yalnızca çalışan bir çıktı kalır.
Vibe coding nerede işe yaramaz?
Sorunlar, ortaya çıkan ürünün gerçek kullanıcısı olduğu anda başlıyor.
Güvenlik
Yapay zeka çalışan kod yazar ama yazdığı kod her zaman güvenli olmaz. Vibe coding ile hazırlanan uygulamalarda şu hatalara sık rastlanıyor:
- API anahtarlarının tarayıcıya giden kodun içinde kalması
- Veritabanı erişim kurallarının hiç tanımlanmaması, böylece her kullanıcının başkalarının verisini okuyabilmesi
- Uygulamanın kullanıcıdan gelen veriyi kontrol etmeden işlemesi
Bunların hiçbiri uygulamayı denerken göze çarpmaz. Sayfa yüklenir, form çalışır, her şey yolunda görünür. Kodu okumayan bir geliştirici sorunu ancak biri açığı kullandığında fark eder.
Bir de yapay zeka araçlarının kendisini hedef alan saldırılar var. Ajanın okuduğu bir web sayfasına ya da belgeye gizlenmiş talimatlarla onu yönlendirmeye çalışan bu saldırılara prompt injection deniyor. Bu konuyu ayrı bir yazı ele alacak.
Bakım
Okunmamış kodu düzeltmek zordur. İlk sürüm hızla çıkar ama üç ay sonra küçük bir değişiklik gerektiğinde ya da bir hata çıktığında kodun nasıl çalıştığını bilen kimse yoktur. Yapay zekadan düzeltme istendiğinde de bir yeri onarırken başka bir yeri bozabiliyor. Döngü uzadıkça proje içinden çıkılmaz hale gelir.
Mimari
Yapay zeka her isteği o anki bağlama göre çözer. Onlarca istekle büyüyen bir projede aynı işi yapan birkaç ayrı fonksiyon, birbiriyle çelişen veri yapıları ve kimsenin planlamadığı bağımlılıklar birikir. Projenin bütününe bakan biri yoksa bu birikim kendiliğinden düzelmez.
Gerçek bir projede vibe coding: İki örnek
Bu sitenin geliştirme sürecinde yapay zeka ajanları yoğun biçimde çalıştı. Site, masaüstü işletim sistemi görünümünde bir portfolyo: Pencereler açılıp kapanıyor, sürükleniyor ve her pencerenin kendi adresi var. Arkada Astro ve Cloudflare Workers çalışıyor. Ajanlar işin büyük kısmını hızlandırdı. İki olay ise kodu okumadan kabul etmenin bedelini açıkça gösterdi.
İlki SEO tarafındaydı. Sayfalar tarayıcıda kusursuz görünüyordu. Search Console'daki URL denetimi ise Google'ın sayfalarda neredeyse hiç içerik görmediğini ortaya çıkardı. İçeriği sayfa yüklendikten sonra JavaScript oluşturuyordu, sunucudan gelen HTML'de ise içerik yalnızca ham veri olarak duruyordu. Ziyaretçi bir fark görmüyordu, Google ise boş bir sayfayla karşılaşıyordu. Çözüm içeriği sunucuda üretmekti ama oraya varmak için önce kodun ne yaptığını anlamak gerekti.
İkincisi ekran boyutlarıyla ilgiliydi. Mesajlar penceresi geliştiricinin ekranında sorunsuz görünüyor, daha küçük ekranlara ise sığmıyordu. Beş farklı ekran boyutunda yapılan ölçüm, pencerenin 1280 piksel genişlikte sağdan taştığını ve "Gönder" düğmesinin ekran dışında kaldığını gösterdi. Yapay zeka pencerenin konumunu tasarım ölçülerine göre doğru hesaplamıştı. Küçük ekranlar istekte yer almadığı için onları hesaba katmamıştı.
Bu iki olaydan sonra projede şu çalışma düzeni yerleşti:
- İş planla başlıyor. Ajan kod yazmadan önce ne yapacağını anlatıyor ve plan onaylanınca işe başlıyor.
- Her değişiklikten sonra kod satır satır okunuyor, anlaşılmayan bir satır kabul edilmiyor.
- Önemli akışlar için gerçek tarayıcıda çalışan otomatik testler var. Ajan bir şeyi bozduğunda testler bunu hemen yakalıyor.
- Oturum, form ve veritabanı erişimi gibi güvenlikle ilgili her şey ayrı bir kontrolden geçiyor.
Geliştirici Simon Willison bu konuda net bir ayrım yapıyor: Yapay zekanın yazdığı kodu okuyan, test eden ve anlayan birinin yaptığı iş vibe coding sayılmaz, yapay zeka destekli yazılım geliştirme sayılır. Vibe coding prototip aşamasında rahatça işe yarar. Yayına çıkacak kodda ise ikinci yolu izlemek gerekir.
Vibe coding hakkında sık sorulan sorular
Vibe coding için kod bilmek gerekir mi?
Başlamak için gerekmez. Lovable ya da Bolt gibi araçlar, hiç kod yazmadan çalışan bir uygulama çıkarmaya yetiyor. Uygulama büyüyüp gerçek kullanıcılara ulaştıkça kodu okuyabilmek ve hataları anlayabilmek önem kazanır.
Vibe coding ile yapılan uygulama yayına alınabilir mi?
Evet, ama önce güvenlik kontrolünden geçmesi gerekir. API anahtarlarının gizli kaldığından, veritabanı erişim kurallarının tanımlı olduğundan ve kullanıcı verisinin korunduğundan emin olmadan uygulamayı yayına almamak gerekir.
Vibe coding yazılımcıların işini elinden alır mı?
Gidişat ters yönde. Kod yazmak hızlandıkça neyin yazılacağına karar vermek, mimariyi kurmak ve sonucu doğrulamak daha değerli hale geliyor. Bu işler hala yazılımcıda.
Vibe coding ücretsiz yapılabilir mi?
Çoğu aracın ücretsiz bir planı var ama günlük ya da aylık kullanım sınırı oluyor. Küçük denemeler için yeterli, düzenli kullanımda genelde ücretli bir plana geçmek gerekiyor.